Sunday, October 18, 2026 An Independent Editorial Platform
Orthodox Integrity Serbian history, canonical governance, and transparency in the Orthodox Church

← All Articles

Komentar Srpski

Nije na njima da odlučuju o Eparhiji istočnoameričkoj

Orthodox Integrity · · 5 min read

Saborni hram Svete Trojice u predgrađu Pitsburga, crkva od svetlog betona, sa tri zvona ispod belog krsta na zvoniku i američkom zastavom na jarbolu pored ulaza
Saborni hram Svete Trojice u Pitsburgu, saborna crkva Eparhije istočnoameričke, u kojoj je 2021. proslavljena stogodišnjica prve eparhije Srpske pravoslavne crkve u Sjedinjenim Državama i Kanadi. Foto: Farragutful, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

PARMA, Ohajo — Ove nedelje je iz Novog Sada Srbima Eparhije istočnoameričke poručeno da su uplašeni. U objavi na Fejsbuku koju je potpisao Vladimir Mojsilović navodi se da su sveštenstvo i narod u Americi uplašeni i da je vernom narodu dosta „života u strahu“. Pominje se i Klivlend, ali se ne navodi nijedna osoba odavde koja ga je zamolila da govori u njeno ime.

Objava pod naslovom „Istočno od raja“ pojavila se na Fejsbuk stranici Pokreta Svetosavlje, grupe iz Novog Sada. Ispod svog potpisa Mojsilović je označio Miholjski zbor, udruženje iz Crne Gore, Srpsko-ruski centar Majak iz Beograda i direktora Majaka, Vladimira Prebiračevića. Majak navodi Mojsilovića kao svog specijalnog savetnika. Objava je bila uperena protiv Episkopa vašingtonsko-njujorškog i istočnoameričkog Irineja. U ovom tekstu ne prenosimo te optužbe.

I. U naše ime

Veći deo objave napisan je kao da autor govori iz same eparhije. Sveštenstvo i narod u Americi opisani su kao uplašeni. Navodi se da je vernom narodu, sveštenstvu i monaštvu dosta „života u strahu“. Za spor se kaže da „nije samo lokalno pitanje“ Šejdlenda, Marče ili Klivlenda. Tako se, uz Klivlend, pominju i dva mesta u samoj eparhiji. Saborni hram Svetog Save nalazi se u Parmi, nadomak Klivlenda. Autor zatim sa Amerike prelazi na Beograd i pita ima li tamo dovoljno „hrabrosti, rešenosti i volje“.

Mojsilović nema nikakvu funkciju u eparhiji i nikada neće morati da se lično susretne s njenim vernicima. Iz objave se ne vidi da je bilo kog sveštenika ili vernika te eparhije pitao za mišljenje. O njima je pisao za čitaoce u Srbiji, na stranici grupe iz Novog Sada.

Svako ima pravo da kritikuje episkopa. Autor ove objave otišao je dalje: govorio je u ime Srba u Americi, a da ih nije pitao za mišljenje, i pozvao da se spor reši „mačem“. Ako se neko odazove tom pozivu, stradaće ljudi ovde, a ne oni u Novom Sadu.

Srbima ove eparhije nikada nije bio potreban neko sa strane da govori u njihovo ime. Njene parohije nalaze se u petnaest saveznih država i Distriktu Kolumbija, od Njujorka do Floride, a na zapadu sve do Indijane. U novembru 2021. godine u Sabornom hramu Svete Trojice u Pitsburgu proslavili su sto godina od osnivanja prve eparhije Srpske pravoslavne crkve u Sjedinjenim Državama i Kanadi. Episkop Irinej služio je Liturgiju sa još četiri arhijereja i više od četrdeset sveštenika i đakona, a prisustvovao je i ambasador Srbije u Sjedinjenim Državama. Srpski crkveni život u Americi čitav vek su gradile generacije ljudi koji ovde žive i govore u svoje ime.

U objavi se o Srbima u Americi govori kao da su oni jedini vernici u ovim crkvama. Nisu. Saborni hram Svetog Save u Parmi pripada Srpskoj pravoslavnoj eparhiji istočnoameričkoj. U njemu Makedonci, Ukrajinci i Amerikanci koji su primili pravoslavlje učestvuju u Liturgiji zajedno sa srpskim porodicama. Gotovo svaki vernik u američkoj parohiji ili je sam doseljenik ili su to bili njegovi roditelji ili preci. Crkva nikada nije pitala odakle je ko došao, niti bi to trebalo da čini.

Protest u Sabornom hramu Svetog Save predstavlja se kao odbrana srpske crkve od sopstvenog episkopa. Taj hram, međutim, pripada eparhiji kojom upravlja episkop Irinej. Boki Lemajić, jedan od organizatora protesta, i sam je pola Srbin, pola Hrvat. Neki od najglasnijih učesnika, koji se izjašnjavaju kao četnici, ne govore srpski. Ni u jednom ni u drugom nema ničeg lošeg, a Crkva ne postavlja takva pitanja. Upravo bi oni, međutim, trebalo da budu poslednji koji episkopu koga je izabrao Sabor Srpske pravoslavne crkve poručuju da on „nije beogradski episkop“, kao što je Lemajić napisao u septembru.

II. Poziv na mač

Autor se nije zadržao na opisivanju Srba u Americi. Poručio im je i šta treba učiniti. Napisao je da je došlo vreme da se stvar „razreže mačem“. Spor je predstavio kao pitanje opstanka vere i nazvao ga „borbom na život ili smrt“, uz žaljenje što problem već nije rešen „na neki tradicionalni način“. U prvom komentaru ispod objave Mojsilović je napisao da se ništa neće rešiti „dok se uzročnici bolesti ne odstrane“.

U komentarima ispod objave čitaoci su otišli još dalje. Pozivali su druge da motkom nasrnu na episkopa i da ga ostave bosog do kraja života. Uz te pozive nizale su se uvrede i pogrde na njegov račun. Kada su za ovaj tekst sačuvani snimci ekrana, ti komentari su i dalje bili vidljivi.

U ostatku objave bilo je malo toga novog. Mnoge konkretne tvrdnje već su se pojavile u Lemajićevom septembarskom odgovoru, koji je Orthodox Integrity tada analizirao (tekst na engleskom). Podudarnosti sežu i do toga da se episkop pominje po krštenom imenu, bez titule. Malo ko je u Srbiji čuo za Šejdlend ili Marču; Lemajić je pisao o oba mesta. Tvrdnju o episkopovoj hirotoniji 2006. godine Orthodox Integrity je u septembru proverio u crkvenim izvorima i utvrdio da nije tačna. Autor je nastupio u ime Srba u Americi, a ponovio je navode iz objave jednog čoveka iz Parme. Dodao je samo poziv na mač.

III. Imena ispod objave

Organizacije koje je Mojsilović označio poznate su i po korisnom radu. Miholjski zbor izdvojio je novac za narodnu kuhinju i vrtić na Kosovu, a predsednik opštine Gračanica lično mu je zahvalio 2021. godine. U februaru 2023. prikupio je 20.257 evra za žrtve zemljotresa u Siriji, u akciji kojoj se pridružio i Pokret Svetosavlje. Mojsilović je te organizacije označio u objavi koja poziva na mač. Na njima je da kažu da li iza nje stoje.

Srbi u Americi govore u svoje ime. Imaju svog episkopa, parohije u petnaest saveznih država i čitav vek sopstvenog crkvenog života. Iz objave se ne vidi da je iko iz eparhije tražio od Mojsilovića da u njihovo ime poziva na mač. Niti se vidi da je iko od njih tražio da se u komentarima poziva na napad motkom na njihovog episkopa.

Saborni hram Svetog Save u Parmi deo je Srpske pravoslavne eparhije istočnoameričke.

Izvori